حسين مير حيدر
56
معارف گياهى ( فارسى )
توس اين درخت را در دره شهرستانك و در ارتفاعات درّه تالار « توس » نامند . و در كتب طب سنتى و كتب قديم با نامهاى « سندر » و « غان » و « قان » و « غوش » و « غوشه » و به عربى « شجرة التامول » و « تيس » ياد شده است . به فرانسوى Bouleau و Bouleau blanc و Bois balain و Arbre de la sagesse و به انگليسى Silver birch و White birch و Common birch گفته مىشود . درختى است از خانوادهء Betulaceae نام علمى آن Betula pendula Roith . و مترادفهاى آن B . verrucosa Ehrh . و B . alba sub verrucosa Regel . و B . ovata C . koch . از طرف گياهشناسان مختلف نامگذارى شده است مشخصات درختى است از نظر ارتفاع متوسط و بندرت قطر تنهء آن از 60 سانتيمتر و بلندى آن از 25 متر تجاوز مىنمايد و معمولا 120 - 100 سال عمر مىكند . پوست تنهء آن سفيد درخشان و برّاق كه با ورقههاى نازكى پوشيده شده است . شاخههاى جوان آن ناهموار و زگيلدار و نازك و آويزان است . برگهاى آن ساده و متناوب و گلهاى آن به صورت نر و ماده جداگانه به صورت شاتون مىباشد . گلها معمولا در اوايل بهار ظاهر مىشوند و ميوهء درخت پس از چند ماه رسيده و دانههاى آن بين ماههاى تير تا آبان ماه همراه فلسهايى كه از شاتون كنده مىشود به اطراف پراكنده مىشود . چون